តើ​អ្វី​ជា​កម្មសិទ្ធិ​អចលនទ្រព្យ៦ប្រភេទ ដែល​បានចែង​នៅ​កម្ពុជា?

ដោយៈ​គង់ សូរិយា

ភ្នំពេញៈ ប្រ​រ​ជា​ជន​ភាគច្រើន​តែងតែ​យល់ថា កម្មសិទ្ធិ​អចលនវត្ថុ​មានតែ២ប្រភេទ​ប៉ុណ្ណោះ​គឺ កម្មសិទ្ធិឯកជន និង​កម្មសិទ្ធិ​រដ្ឋ ប៉ុន្តែ​បើ​យោងតាម​ច្បាប់​ភូមិបាល​ឆ្នាំ២០០១ និង​ក្រមរដ្ឋប្បវេណី​ឆ្នាំ២០០៧ កម្មសិទ្ធិ​លើ​អចលនវត្ថុ ត្រូវបាន​បែងចែក​ជា៦ទម្រង់​ឯណោះ។

តោះ​មក​ស្វែងយល់​ទាំងអស់គ្នា​ថា តើ​មាន​ប្រភេទ​អ្វីខ្លះ?

១) កម្មសិទ្ធិឯកជន

កម្មសិទ្ធិ​ប្រភេទ​នេះ គឺ​កម្មសិទ្ធិ​លើ​ទ្រព្យ​ដែល​យើង​ស្គាល់​ទូទៅ ឧទាហរណ៍​ដូចជា​ដី ឬ​ផ្ទះ ដែល​យើង​កាន់កាប់​ដោយមាន​ប្លង់​ត្រឹមត្រូវ​ជាដើម។ តាម​មាត្រា១៣៨ នៃ​ក្រមរដ្ឋប្បវេណី បុគ្គល​ដែលមាន​បណ្ណ​កម្មសិទ្ធិ អាច​ប្រើប្រាស់ អាស្រ័យ​ផល និង​ចាត់ចែង​លើ​អចលនវត្ថុ​ទាំងនោះ​ស្របច្បាប់។

ចុចទីនេះដើម្បី Subscribe Telegram Channel «Cambodia Financial Times» សម្រាប់ទទួលបានព័ត៌មានថ្មីៗ

២) កម្មសិទ្ធិ​អវិភាគ

កម្មសិទ្ធិ​អវិភាគ គឺ​អចលនទ្រព្យ​ដូចជា​ដី ឬ​ផ្ទះ ដែលមាន​ម្ចាស់​ច្រើន​អ្នក ប៉ុន្តែ​ទ្រព្យ​នោះ​មិនអាច​ពុះ​ចែកគ្នា​បានទេ។ និយាយ​ឱ្យ​ងាយ​យល់ ឧទាហរណ៍ ការចូល​លុយ​គ្នា​ទិញ​ផ្ទះមួយ​ខ្នង​ចំនួន១០នាក់ ផ្ទះ​នោះ​មិនអាច​ពុះ​ចែកគ្នា​ជា១០ បានទេ ហើយ​ម្ចាស់​ទាំង១០ ក៏​នឹង​ទទួលបាន​ប្លង់រឹង​តែមួយ​សន្លឹក​ប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ​បើ​ចង់​លក់​អចលនទ្រព្យ គឺ​ត្រូវមាន​ការយល់ព្រម​ពី​ម្ចាស់​គ្រប់រូប។

ដូចគ្នានេះ​ម្ចាស់ម្នាក់ៗ ក៏​អាច​លក់​ចំណែក​របស់ខ្លួន​បាន ដូច​ការលក់​ភាគហ៊ុន​ដូច្នោះ​ដែរ ប៉ុន្តែ​ត្រូវមាន​ការយល់ស្រប​ពី​ម្ចាស់​ផ្សេងទៀត ហើយ​ត្រូវយក​ប្លង់​ទៅ​ចុះឈ្មោះ​ឡើងវិញ​ជាមួយ​អាជ្ញាធរ។ ដូច្នេះ ក្នុងនាម​ជា​អ្នកទិញ ជាបឋម​អ្នក​ត្រូវ​ចេះ​មើល​ចំណារ​នៅ​ខាងក្រោយ​ប្លង់រឹង​នោះ ថា​តើ​អចលនទ្រព្យ​នោះ ជា​ទ្រព្យ​អវិភាគ​ឬ​យ៉ាងណា ហើយ​មាន​ម្ចាស់​ប៉ុន្មាន​នាក់។

ប៉ុន្តែ​មុននឹង​សម្រេចចិត្ត​ទិញ គួរ​សាកសួរ​ទៅកាន់​អាជ្ញាធរ​ក្រសួង​ដែនដី ដើម្បី​ទទួលបាន​ព័ត៌មាន​ជាក់លាក់។

៣) សហកម្មសិទ្ធិ

ទ្រព្យ​សហកម្មសិទ្ធិ គឺជា​ទ្រព្យ​ដែលមាន​ម្ចាស់​កម្មសិទ្ធិ​ច្រើន​អ្នក តែ​ខុសពី​ទ្រព្យ​អវិភាគ ដោយ​ទ្រព្យ​នោះ​ត្រូវបាន​ពុះ​ជា​កម្មសិទ្ធិ​ឱ្យ​ម្ចាស់ម្នាក់ៗ ហើយ​ម្ចាស់ម្នាក់ៗមាន​ប្លង់រឹងរៀងៗខ្លួន ប៉ុន្តែ​ចំណែក​ដែល​សេសសល់​ជា​ចំណែក​រួម។ (មាត្រា១៧៥ នៃ​ច្បាប់​ភូមិបាល)និយាយ​ឱ្យ​ងាយ​យល់ គឺ​អចលនទ្រព្យ​សហកម្មសិទ្ធិ សំដៅលើ​ខុន​ដូ ឬ​ដី​ឡូ​តិ៍​ជាដើម ដែល​ម្ចាស់ម្នាក់ៗមាន​ប្លង់​សម្រាប់​យូ​នីតរៀងៗខ្លួន ប៉ុន្តែ​កន្លែង​សាធារណៈ​ដូចជា សួនច្បារ អាង​ហែល​ទឹក ឬ​ជណ្ដើរយន្ត ជា​កម្មសិទ្ធិ​រួមគ្នា មិនមែនជា​របស់​នរ​ណា​ម្នាក់​ទេ។

សហកម្ម​សិទ្ធ​ករ​ដែល​កំពុង​កាន់កាប់ ឬ​ជួល​អចិន្ត្រៃយ៍​នៅលើ​ចំណែក​ឯកជន នៃ​អគារ​សហកម្មសិទ្ធិ​នេះ ត្រូវ​មក​ដាក់ពាក្យ​ស្នើសុំ​ចុះបញ្ជី ជាមួយនឹង​អាជ្ញា​ធរមាន​សមត្ថកិច្ច។

៤) កម្មសិទ្ធិ​សមូហភាព

កម្មសិទ្ធិសហគមន៍ ឬ​សមូហភាព សំដៅលើ​អចលនវត្ថុ​របស់​វត្ត​អារាម និង​អចលនវត្ថុ​របស់​សហ​គម​ន៍​ជនជាតិដើម​ភាគតិច។ អ្នកទិញ​ត្រូវ​ប្រុងប្រយ័ត្ន ព្រោះ​យោងតាម​មាត្រា២០ និង២៣ នៃ​ច្បាប់​ភូមិបាល​ឆ្នាំ២០០១ អចលនទ្រព្យ​ប្រភេទ​នេះ មិនអាច​យកទៅលក់ ផ្លាស់ប្តូរ ធ្វើ​អំណោយ ឬ​កាន់កាប់​ដោយ​បុគ្គល​ផ្សេង​បានឡើយ។

ជាក់ស្ដែង​នៅលើ​ប្លង់រឹង(វិញ្ញាបនបត្រ​សម្គាល់​ម្ចាស់​អចលនវត្ថុ) នឹងមាន​ការបញ្ជាក់​ពី​ប្រភេទ​កម្មសិទ្ធិ​នេះ។

៥) កម្មសិទ្ធិសាធារណៈ​រប​ស់រ​ដ្ឋ

ជា​ទ្រព្យសម្បត្តិ​សាធារណៈ​របស់​រដ្ឋ មានដូចជា ស្ពាន ផ្លូវ សួនច្បារ សាលារៀន​រដ្ឋ មន្ទីរពេទ្យ​រដ្ឋ ប្រាសាទ បឹងបួរ ទន្លេ សមុទ្រ អគារ​រដ្ឋបាល ព្រៃឈើ​ជាដើម។ តាម​មាត្រា១៥ និង១៦ នៃ​ច្បាប់​ភូមិបាល ទ្រព្យ​នេះ​ជា​កម្មសិទ្ធិរួម សម្រាប់​បម្រើ​ប្រយោជន៍​សាធារណៈជន​ទូទៅ ហើយ​មិនអាច​លក់ដូរ​បាន​ដាច់ខាត។

៦) កម្មសិទ្ធិឯកជន​រប​ស់រ​ដ្ឋ

ទ្រព្យ​ឯកជន​របស់​រដ្ឋ មានន័យថា គឺ​អចលនទ្រព្យ​ដែល​ធ្លាប់ជា​របស់​រដ្ឋ ដែល​ត្រូវបាន​ផ្ទេរ​ទៅឱ្យ​ឯកជន ក្នុង​ទម្រង់ផ្សេង។ ទ្រព្យសម្បត្តិ​ប្រភេទ​នេះ ភាគច្រើន​ជា​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច និង​ដី​សម្បទាន​សង្គមកិច្ច ដែល​រដ្ឋ​បាន​លក់ ឬ​ជួល​ទៅឱ្យ​ឯកជន។

ដូច្នេះ ក្រោយ​ការផ្ទេរ ទ្រព្យ​នេះ​គឺអាច​លក់ដូរ ជួល ឬ​ផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ​បាន តែ​ត្រូវ​ឋិត​ក្រោម​ការកំណត់​របស់​ច្បាប់ (មាត្រា១៦ ច្បាប់​ភូមិបាល)៕

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here